विठोजी होळकराच्या कृत्याबद्दल यशवंतरावांचे बाजीरावांना पत्र

दि. १६ एप्रिल १८०१ रोजी  विठोजी होळकरांच्या शनिवारवाड्यासमोरील अंमलात आलेल्या शिक्षेने यशवंतराव चिडले आणि त्यांनी पुण्यवर हल्ला केला असे सांगितले जआते, परंतू पेशवे दफ्तर खंड ४१ मध्ये  यशवंतरावांचे बाजीरावसाहेबांना या शिक्षेनंतर २ महिन्यांनी, दि १७ जून १८०१ रोजी लिहीलेले एक पत्र  छापले आहे, ज्यात यशवंतराव स्पष्ट म्हणतात, "विठलराव होलकर याणी स्वामीची आज्ञा न घेता श्री पंढरपुराकडे जाऊन क्षेत्रास उपसर्ग दिल्यामूळे (पेशव्यांची) इतराजी होऊन प्रकार घडला तो समजला. तथापी स्वामीचे हाते जे घडेल ते शेवक लोकास श्रेयस्कर आहे". यावरून 'विठोजी'च्या शिक्षेमूळे नव्हे तर शिंदे-होळकरांच्या अंतर्गत कलहामूळे आणि शिंदे बाजीरावांच्या बाजूने उभे राहिल्याने होळकरांनी शत्रूत्व पत्करले हे उघड होते. पेशवे दफ्तर खंड ४१ मधील याशवंतरावांचे ते पत्र पुढे जसेच्या तसे देत आहे-





- कौस्तुभ कस्तुरे.